BİLDİRİ DETAY

Elvan CAFAROV
AZERBAYCAN TÜRKÇESININ BATI AZERBAYCAN AĞIZLARINDA ASSİMİLYASİYA VE DİSSİMİLYASİYA OLAYI
 
Dilin diğer yönlerinde olduğu gibi fonetik yapısında da bir takım olay ve yasalar vardır. Bunlardan edebi dilde stabilize olanlar yasa olarak kabul edilir. Konuşma dilinde kullanılan, edebi dilde yasal hukuk kazanmayanlara ise olay denir. Çağdaş Azerbaycan Türkçesinin bir çok fonetik olayları vardır. Çağdaş Azerbaycan Türkçesindeki fonetik olay ve yasalar bunlardır: Olaylar: 1) assimilyasiya 2) dissimilyasiya (aykırılaşma), 3) sesartımı (ses türemesi), 4) sesdüşümü, 5) metateza (yerdeyişme), Yasalar: 1) aheng (uyum) yasası, 2) cingiltileşme (ötümlüleşme) yasası, Bunların bazısı tamamen yasa gibi stabilize edilmiş, bazılarınınsa dahilinde halen hem yasa, hem de olay özelliği mevcuttur Assimilyasiya (benzeşme) olayı. Assimilyasiya Batı Azerbaycan ağızlarında sık rastlanan ses olaylarından biridir. Çok yaygın şekilde kullanılan assimilyasiya olayına aşağıdaki şekillerde raslıyoruz. -rl>rr assimilyasiyasi Bir çok kelimede kesin olan assimilyasiyalardan biridir. Bazı kelimelerde "1" sesi ilerleyici assimilyasiya yoluyla "r" sesine dönüşüyor. Bu Batı Azerbaycan ağızlarında çok yayğın olan assimilyasiyalardandır. Örn: Çemberek, Çaykend şivesinde: yerrerimizin
Anahtar Kelimeler: Batı Azerbaycan, Ağızlar, Assimilyasiya, Dissimilyasiya



 


Keywords: