BİLDİRİ DETAY

Afag PRIYEVA
XIX. YÜZYILDA VOLGA BOYU TÜRK HALKLARININ SOSYAL, EKONOMİK VE KÜLTÜREL GELİŞİMİ
 
XIX. yüzyılın ilk yarısında Rusya'da gittikçe güçlenen feodalizmin sukut süreci Orta ve Aşağı Volga boyunu da kapsamaktaydı. Rusya`nın emperyal sömürgeçilik politikası bu sürece belli kendine özgü özellikler vermekteydi. Volga boyu Türk topraklarında ekonominin temelini esasen tarım oluşturmaktaydı. Ziraatte mülkedar tarımı değil, devlet köylüleri tarımı önem taşımaktaydı ve onlar piyasaya meta üretiminin büyük kısmını çıkarıyordu. Köylülerin amansız istismarı, biyarın artırılması, köylülerin topraktan mahrum edilmesi sonucunda mülkedar tarımında verimlilik belli düzeyde artmıştı. 1836 yılında I. Nikolay`ın Kazan`a geleceğini duyan işciler ona şikayet etmeyi kararlaştırmışsalar da, ancak İçişleri Bakanlığı'nın gösterşi ile onların hepsi cezalandırılmıştı. İşci haklarının savunulması mücadelesi Ural fabrikalarında da geniş yer almaktaydı. Kazan`da toplumun bakış açısını geliştiren çeşitli dernekler faaliyet gösteriyordu. Kazan Üniversitesi sosyal fikrin gelişmesinde büyük rol oynamaktaydı. Viyana Kongresi, “Kutsal Birliğin”' kurulmasından sonra Kazan`da da irtica güçlenmiş, hatta üniversitenin kapatılması talepleri de öne sürülmüştü. Kapitalist ilişkilerin gelişmesi milli kültürün gelişimini de etkilemekteydi. Rusya`nın sömürgecilik politikasına rağmen Kazan`da bu alanda belli gelişmeler olmuştu. Bu ise hakim dairelerin halk kitlelerinin kültürel seviyesini yükseltmek için bir girişimi değil, ülkenin ekonomik gelişme talepleri ile bağlı idi. Bu dönemde Tatarca yazılmış ilk edebi eserler meydana gelmiş ve profesyonel tiyatro oluşmağa başlamıştı. Siyasi olayların etkisi ile tiyatronun konu içeriği de zenginleşmekteydi. Bahsedilen dönemin esas özelliği ise milli düşüncenin taşıyıcına dönüşmüş aydınların ortaya çıkması ve onların Türk toplumunun birliği ve geleceği için ileri sürdükleri ideolojik konseptler idi ki, biz bu konuda makalede daha ayrıntılı şekilde bilgi vereceğiz.

Anahtar Kelimeler: türk halkları, sosyal ve ekonomik durum, kültürel gelişme, milli düşünce, ideolojik kapsam



 


Keywords: